OMEGA-3 VE KETEN TOHUMU: KRONİK HASTALIKLARA KARŞI DOĞAL BİR KALKAN

 

Gelin birlikte gıdaların, kronik hastalıkların önlenmesindeki gücünden söz edelim.

Omega-3 yağ asitleri, insan sağlığı üzerinde önemli biyolojik işlevlere sahip olup, günümüzde fonksiyonel beslenmenin en çok araştırılan konularından biridir. Özellikle kalp-damar sağlığı başta olmak üzere pek çok kronik hastalığın önlenmesinde omega-3 tüketiminin rolü büyüktür. Omega-3 tüketimi; kalp rahatsızlıkları, şeker hastalığı, kanser ve yüksek tansiyon gibi kronik hastalıkların önlenmesinde önemini artırmaktadır (Sarıca, 2003; Nowak ve Jeziorek, 2023). Beynin ve retinanın fosfolipid yapısını oluşturan yağ asitlerinin yaklaşık yarısı omega-3 kaynaklıdır (Sancı Güney, 2018).

Omega-3 takviyeli gıdaların tüketimi; veganlarda, vejetaryenlerde veya balık/deniz ürünlerini tercih etmeyen bireyler için önemli bir alternatif oluşturmaktadır (Bowen vd., 2016). Bu noktada, keten tohumu zengin bir bitkisel omega-3 kaynağı olması nedeniyle vegan beslenen bireyler için büyük önem taşımaktadır (İşleroğlu ve Yıldırım, 2005). Amerika Ulusal Kanser Enstitüsü’ne göre keten tohumu, kanser önleyici gıdalar arasında yer almaktadır (Moree ve Rajesha, 2011; Nowak ve Jeziorek, 2023).

Keten tohumu genellikle “fonksiyonel gıda”, “biyoaktif gıda” ve “endokrin aktif gıda” kategorilerinde değerlendirilmektedir (İşleroğlu vd., 2005). İçeriğindeki yağ asitleri (omega-3, omega-6, omega-9), vücut sıcaklığının korunması, miyelin kılıflarının yapımı, dokuların korunması ve enerji üretimi için hayati rol oynamaktadır (İşleroğlu vd., 2005). Keten tohumu yağının yaklaşık %55’ini omega-3 yağ asitlerinden α-linolenik asit (ALA) oluşturmaktadır ve bu yönüyle en zengin kaynaklardan biridir (İşleroğlu vd., 2005).

ALA, elzem bir yağ asidi olup insan vücudu tarafından sentezlenememektedir. Bu nedenle keten tohumu, ceviz ve kanola yağı gibi bitkisel kaynaklardan diyetle alınması gerekmektedir (Çimen ve Öztürk, 2022). Sonuç olarak, omega-3 yağ asitlerinin düzenli alımı insan sağlığı için vazgeçilmezdir. Keten tohumu, sahip olduğu yüksek ALA içeriği sayesinde bitkisel bazlı en önemli omega-3 kaynaklarından biri olup, özellikle vegan ve vejetaryen beslenen bireyler için stratejik bir gıda maddesi olarak değerlendirilmektedir.

Daha fazla okumak isteyenler için:

• Sarıca (2003) – Omega-3 yağ asitleri ve insan sağlığı

• Nowak & Jeziorek (2023) – Omega-3 ve kronik hastalıklar

• Sancı Güney (2018) – Beyin sağlığında omega-3’ün rolü

• Bowen ve arkadaşları (2016) – Omega-3 yağ asitleri ve kalp-damar hastalıkları

• İşleroğlu & Yıldırım (2005) – Keten tohumu ve beslenmedeki önemi

• Moree & Rajesha (2011) – Keten tohumu ve kanser önleme

• Çimen & Öztürk (2022) – Bitkisel kaynaklı esansiyel yağ asitleri